Chương trình trải nghiệm sáng tạo Ninh Bình – Hà Nội

Thứ tư - 07/10/2015 22:42

Chương trình trải nghiệm sáng tạo
Ninh Bình – Hà Nội

Thực hiện dạy học theo mô hình Trường học mới, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, ngay từ đầu năm học nhà trường tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo để các em được tiếp xúc với nhiều hình thức học tập, có điều kiện thuận lợi tiếp thu kiến thức, rèn kĩ năng sống và bồi dưỡng năng lực, thái độ tình cảm từ cuộc sống thực tế.

Từ ngày 28/9 đến ngày 30/9/2015, nhà trường đã tổ chức chương trình trải nghiệm sáng tạo cho các bộ môn: Ngữ văn, Tiếng Anh, Toán học, Giáo dục công dân, Lịch sử và Mĩ thuật cho 157 em học sinh khối lớp 9 về với Cố đô Hoa Lư – Rừng Quốc gia Cúc Phương – Quần thể di tích Hồ Gươm - Chùa Một Cột - Lăng Bác và Quần thể di tích phủ Chủ tịch – Văn Miếu Quốc Tử Giám do nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Chí – Hiệu trưởng nhà trường làm trưởng đoàn. Trong 3 ngày thực hiện các hoạt động trải nghiệm các được chứng kiến và tìm hiểu thực tế các di tích lịch sử, các hình ảnh thiên nhiên sống động, từ đó, mỗi em có những hình dung rõ hơn về chặng đường lịch sử của dân tộc. Cảm nhận được vẻ đẹp kì vĩ, sự phong phú của thiên nhiên.

Xuất phát từ 6 giờ sáng ngày 28/9/2015 đến 15 giờ cùng ngày đoàn đã có mặt tại chùa Bái Đính - phía Bắc của quần thể di sản thế giới Tràng An, cửa ngõ phía tây khu di tích cố đô Hoa Lư, bên quốc lộ 38B, thuộc xã Gia Sinh - Gia Viễn - Ninh Bình. Tại đây, các em được tìm hiểu cả quãng thời gian lịch sử từ năm 968 - 1009 có ba triều đại Vua nối tiếp nhau ra đời: nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý. Ba triều đại phong kiến này đều rất quan tâm đến đạo Phật và coi đạo Phật là Quốc giáo; cho nên ở Ninh Bình có rất nhiều chùa cổ, trong đó có chùa Bái Đính là một quần thể chùa lớn được biết đến với nhiều kỷ lục châu Á và Việt Nam được xác lập như chùa có tượng Phật bằng đồng dát vàng lớn nhất châu Á, chùa có hành lang La Hán dài nhất châu Á... Người sáng lập chùa Bái Đính là Lý Quốc Sư Nguyễn Minh Không. Ông là một thiền sư, pháp sư tài danh được vua phong Quốc sư và nhân dân tôn sùng gọi là đức thánh Nguyễn. Nơi đây đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 2015 bởi những điển tích gắn với các vị vua Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành và tín ngưỡng thờ thánh Nguyễn, thần Cao Sơn, Bà chúa thượng ngàn. Vậy nên lễ hội chùa Bái Đính vừa có sự sùng bái tự nhiên, vừa thể hiện tín ngưỡng đạo Phật, đạo Mẫu lại có cả Nho giáo.

Rời chùa Bái Đính, đoàn tiếp tục hành trình về Đền vua Đinh Tiên Hoàng - một di tích quan trọng thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của quần thể di sản cố đô Hoa Lư. Tại đây các em được tận mắt quan sát mảnh đất của vua Đinh – Tiền Lê và vua Lý trị vì cách đây hơn 1000 năm. Sau khi dẹp “Loạn 12 sứ quân” năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế (Đinh Tiên Hoàng), đóng đô tại Hoa Lư. Nhớ ơn ông, nhân dân lập đền thờ người đã có những đóng góp lơn lao cho công cuộc dựng nước. Toạ lạc ở xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình đền thuộc trung tâm thành Đông của kinh đô Hoa Lư xưa. Đây là nơi duy nhất ở Việt Nam thờ đồng thời Vua Đinh Tiên Hoàng, cha mẹ ông cùng các con trai và có bài vị thờ các tướng triều Đinh. Đền Vua Đinh cùng với đền Vua Lê được xếp hạng "Top 100 công trình 100 tuổi nổi tiếng ở Việt Nam". Các em học sinh đã được nghe HDV giới thiệu tổng quan về khu di tích. Phần lớn thời gian các bạn HS được tham gia chương trình giao lưu tìm hiểu bằng Tiếng Anh về kiến thức liên quan đến quần thể di sản cố đô Hoa Lư. Các nhóm sôi nổi, tích cực tham gia thảo luận, chia sẻ thể hiện khả năng sử dụng ngoại ngữ Tiếng Anh và những hiểu biết về mảnh đất Lịch sử linh thiêng của dân tộc.

Ngày 29/9 sau khi tham quan và tìm hiểu thiên nhiên tại rừng quốc gia Cúc Phương, đoàn khởi hành về với Thủ đô Hà Nội, tham quan vườn hoa Lí Thái Tổ và quần thể di tích Hồ Gươm - một trong những di tích xếp hạng quốc gia đặc biệt. Trước tượng đài Lí Thái Tổ giữa mảnh đất “ngàn năm văn hiến” các em hiểu hơn về người có công rất lớn với vận mệnh của dân tộc trong việc định đô tại Thăng Long (Hà Nội). Việc dịnh đô ở nơi đây chính là thể hiện nguyện vọng nhân dân thu giang sơn về một mối, nguyện vọng xây dựng đất nước độc lập, tự cường. Đó là một quyết định sáng suốt của người lãnh đạo anh minh.
Phía trước tượng đài Lí Thái Tổ là Hồ Gươm – “chiếc lãng hoa xinh đẹp giữa lòng Hà Nội” – nơi gắn với sự tích trả gươm của Lê Lợi sau khi chiến thắng giặc Minh ở thế kỉ XV. Ở giữa Hồ Gươm là Tháp Rùa. Thời vua Lê Thánh Tông (nửa sau thế kỉ XV) đã dựng Điếu Đài ở đó để nhà vua ra câu cá. Sang thời Lê Trung Hưng (khoảng thế kỷ 17 - thế kỷ 18) thì chúa Trịnh cho xây đình Tả Vọng trên gò. Cho đến cuối thế kỉ XIX, Tháp Rùa chính thức được xây dựng và trở thành biểu tượng quen thuộc của Hồ Gươm Hà Nội. Phía Bắc của Hồ Gươm là đền Ngọc Sơn. Đền được xây dựng từ thế kỉ XIX, nơi thờ thánh Văn Xương (chủ về văn chương, khoa cử) và Đức thánh Trần (anh hùng Trần Quốc Tuấn).
Trong hành trình chuyến trải nghiệm, các em còn được đến thăm chùa Một Cột. Chùa được vua Lý Thái Tông cho khởi công xây dựng vào mùa đông tháng mười (âm lịch) năm Kỷ Sửu 1049. Chùa chỉ có một gian nằm trên một cột đá ở giữa hồ Linh Chiểu nhỏ có trồng hoa sen. Ngôi chùa có kết cấu bằng gỗ, trong chùa đặt tượng Phật bà Quan Âm để thờ. Chùa Một Cột được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia đợt đầu tiên năm 1962. Đến măm 2012, chùa được tổ chức Kỷ lục châu Á đã xác lập kỷ lục châu Á: "Ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất".
Sáng ngày 30/9 đoàn được tham dự lễ chào cờ theo nghi thức quốc gia tại quảng trường Ba Đình và tham quan Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Quần thể di tích Phủ Chủ Tịch để tìm hiểu về thân thế và sự nghiệp của Người.

Đứng trước Lăng Bác, chúng ta thầm cảm phục và biết ơn sâu sắc một người giản dị mà vĩ đại, thanh cao mà gần gũi. Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 2/9/1969) quê Nam Đàn, Nghệ An, Người từng học ở trường Quốc học Huế và trong 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước (1911 – 1941) Người đã làm nhiều nghề và từng đi qua nhiều nước: Pháp, Mĩ, Anh, Liên Xô, Thái Lan, Trung Quốc. Người là một nhà cách mạng, người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, một trong những người đặt nền móng và lãnh đạo công cuộc đấu tranh giành độc lập, toàn vẹn lãnh thổ cho Việt Nam trong thế kỷ 20, một chiến sỹ cộng sản quốc tế. Hồ Chí Minh là người viết và đọc bản Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội, là Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong thời gian 1945 – 1969, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam trong thời gian 1951 – 1969, trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ xâm lược. Người đồng thời cũng là một nhà văn, nhà thơ và nhà báo với nhiều tác phẩm viết bằng cả tiếng Việt, tiếng Hán và tiếng Pháp. Người được xem là một danh nhân không chỉ của dân tộc Việt Nam mà còn của thế giới. Trong Khóa họp Đại hội đồng lần thứ 24 tại Paris (20/10 - 20/11/1987), UNESCO đã tôn vinh Hồ Chí Minh là "Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa" .
Ngay bên phải Lăng là Khu di tích Phủ Chủ Tịch, nơi Bác sống và làm việc trong suốt 15 năm cuối đời. Công trình Phủ Chủ tịch là một công thự lớn, nguyên là Phủ toàn quyền do thực dân Pháp xây dựng đầu thế kỷ XX. Năm 1954 từ Việt Bắc trở về Hà Nội, từ chối không ở và làm việc trong Phủ, Bác Hồ chọn cho mình ngôi nhà nhỏ của người công nhân thợ điện (ngôi nhà 54) ở khu nhà kế bên trong khuôn viên Phủ Chủ tịch. Người chỉ sử dụng công trình Phủ Chủ tịch cho các hoạt động tiếp khách của Đảng và Nhà nước hay nghi lễ ngoại giao. Sau chuyến thăm hợp tác xã nông nghiệp đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên, trên đường về, Bác trầm ngâm suy nghĩ rồi nói với các đồng chí phục vụ: Bác muốn làm một căn nhà sàn ở để ở và làm việc cho thoáng. Theo ý Bác, mùa hè năm 1958, Cục thiết kế cơ bản thuộc Tổng cục Hậu cần đã thi công ngôi nhà này. Đến năm 1958, Bác Hồ đã chuyển sang ở ngôi sàn bên kia bờ ao cho tới ngày 17/8/1969 và Bác mất. Nhà sàn Bác Hồ là một di tích đặc biệt quan trọng trong quần thể di tích Phủ Chủ tịch. Ngôi nhà sàn Bác Hồ không những có ý nghĩa về lịch sử mà còn là một công trình kiến trúc mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Nhân kỷ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã viết: “Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng, và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại, thì cái nhà nho nhỏ đó cũng luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn. Một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao".

Từ Phủ Chủ Tịch, đoàn đến với Văn Miếu – Quốc Tử Giám, điểm dừng chân cuối của của hành trình. Đây là quần thể di tích đa dạng và phong phú hàng đầu của thành phố Hà Nội, nằm ở phía Nam kinh thành Thăng Long, nơi diễn ra hơn 700 năm hoạt động đã đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước.
Văn Miếu được xây dựng từ năm (1070) tức năm Thần Vũ thứ hai đời Lý Thánh Tông. Năm 1076, Lý Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử Giám ở bên cạnh Văn Miếu có thể coi đây là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam. Đời Trần Minh Tông, Chu Văn An được cử làm quan Quốc Tử giám Tư nghiệp (hiệu trưởng) và thầy dạy trực tiếp của các hoàng tử. Năm 1370 ông mất, được vua Trần Nghệ Tông cho thờ ở Văn Miếu bên cạnh Khổng Tử. Sang thời Hậu Lê, Nho giáo rất thịnh hành. Vào năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ từ khoa thi 1442 trở đi (chủ trương đã đề ra năm 1442 nhưng chưa thực hiện được). Mỗi khoa, một tấm bia đặt trên lưng rùa. Năm 1802, vua Gia Long ấn định đây là Văn Miếu - Hà Nội. Tổng trấn Bắc thành Nguyễn Văn Thành cho xây thêm Khuê Văn Các bên cạnh giếng vuông. Gác Khuê Văn vốn là nơi xưa kia dùng để họp bình những bài văn hay của các sĩ tử đã thi trúng khoa thi hội. Gác nhỏ, kiến trúc giản dị nhưng tao nhã, đặc biệt lại được chọn dựng giữa những cây cổ thụ xanh tốt, cạnh giếng Thiên Quang đầy nước trong in bóng gác. Ngày nay, Khuê Văn Các ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã được công nhận là biểu tượng của thành phố Hà Nội.
Bước qua cửa Đại Thành là tòa Đại Bái Đường rộng rãi, to lớn và thâm nghiêm trải suốt chiều rộng của sân nối giáp với đầu hồi của Tả Vu, Hữu Vu 2 bên, tạo thành cụm kiến trúc hình chữ U cổ kính và thuyền thống. Đây là nơi thờ Khổng Tử (551TCN - 479TCN), một nhà tư tưởng, nhà triết học, nhà giáo dục, nhà chính trị nổi tiếng người Trung Hoa. Cuối cùng là nhà Tiền đường và Hậu đường khởi công năm 1999. Tiền đường là nơi trưng bày truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo ngày nay, đồng thời cũng là nơi tổ chức các cuộc hội thảo khoa học, văn hoá nghệ thuật dân tộc. Hậu đường có hai tầng: Tầng một là nơi tôn vinh Danh sư Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An và là nơi trưng bày về Văn Miếu - Quốc Tử Giám Thăng Long và nền giáo dục Nho học Việt Nam giới thiệu khái quát lịch sử hình thành và phát triển củaVăn Miếu - Quốc Tử Giám cùng những giá trị sâu sắc của truyền thống tôn sư trọng đạo, hiếu học, đề cao nhân tài, thừa kế và phát huy di sản văn hoá dân tộc; Tầng 2 thờ các danh nhân đã có công xây dựng Văn Miếu - Quốc Tử Giám và đóng góp vào sự nghiệp giáo dục Nho học của Việt Nam. Đó là các vị Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông và Lê Thánh Tông. Hiện nay, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã được Thủ tướng chính phủ Việt Nam đưa vào danh sách xếp hạng 23 di tích quốc gia đặc biệt. Tìm hiểu nơi này, các em hiểu hơn về nền tảng giáo dục khoa cử nước nhà trong lịch sử lịch sử.
Chiều 30/9/2015, đoàn trở về Thành phố Lào Cai, kết thúc tốt đẹp chương trình trải nghiệm đầy ý nghĩa. Kết quả thu được sau chuyến đi các em được độc lập phát huy năng lực, phẩm chất, có ý thức tự bồi dưỡng cho mình những kiến thức về các sự kiện Lịch sử, về tín ngưỡng tôn giáo, về truyền thống yêu nước, truyền thống hiếu học của dân tộc. Đặc biệt các em rất cảm động trước cuộc đời và sự nghiệp - tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để thêm kính yêu và biết ơn công lao của Người. Từ đó, các em sẽ ý thức trong học tập và rèn luyện đạo đức để xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước..